Cây lấy từ nhiều nguồn chỉ có thể nghiệm thu theo một bảng quy cách khi cách đo và cách hiểu khoảng chấp nhận đã được chuẩn hóa. Bên mua cần một hướng dẫn đo dùng chung, một mẫu so sánh cho phần hình thái và quy tắc rõ để gộp kết quả hoặc tách thành nhóm nghiệm thu riêng.
Chuẩn hóa phép đo trước khi so cây giữa các nguồn
Khi lấy cây từ nhiều nguồn, vấn đề đầu tiên của quy cách là mọi người có đang đo cùng một đối tượng theo cùng một cách hay không. Một tên gọi giống nhau không đủ. Bảng dùng chung phải quy định bộ phận được đo, mốc đo, trạng thái cây, đơn vị và cách ghi trường hợp nằm sát biên trước khi bất kỳ nguồn nào gửi kết quả.
| Thành phần | Câu cần trả lời |
|---|---|
| Đối tượng | Đo bộ phận nào của cây, bầu hoặc chậu? |
| Mốc đo | Phép đo bắt đầu và kết thúc ở đâu? |
| Trạng thái | Cây đang ở trạng thái tự nhiên hay đã chuẩn bị? |
| Cách ghi | Đơn vị, mức làm tròn và cách tính biên ra sao? |
| Ngoại lệ | Ai kết luận khi hình thái làm phép đo không rõ? |
Mô tả phép đo để người khác có thể làm lại
Mỗi tiêu chí cần một câu mô tả có thể làm lại được. Chiều cao phải nói từ mốc nào tới mốc nào; kích thước bầu hoặc chậu cần nêu chiều được lấy; tán phải ghi ở trạng thái tự nhiên hay đã chuẩn bị. Nếu cây nghiêng, phân nhánh sớm hoặc có hình thái khiến phép đo không rõ, phụ lục cần chỉ ra ai kết luận và kết luận đó được ghi như thế nào.
Khoảng chấp nhận không được thay theo từng nơi
Khoảng chấp nhận phải dùng cùng quy tắc ở mọi nguồn. Cần nói rõ biên có được tính hay không, phép đo được ghi tới mức nào và tiêu chí áp dụng từng cây hay một nhóm đã định nghĩa. Không nên lấy trị số trung bình của một nhóm để bù cho cây nằm ngoài khoảng, vì nghiệm thu sau đó sẽ không xác định được cây nào thật sự đạt.
Mẫu so sánh dùng cho phần số đo chưa nói hết
Mẫu so sánh dùng để thống nhất phần khó mô tả bằng số, chẳng hạn mức độ cân đối hoặc kiểu dáng tổng thể. Mẫu phải đi cùng ảnh đủ góc và chú thích đặc điểm cần giữ; nó không thay thế phép đo. Trước khi chấp nhận kết quả từ các nguồn, nên cho người kiểm cùng đối chiếu một nhóm cây thử để phát hiện khác biệt trong cách hiểu.
- Chọn nhóm cây thử có trường hợp nằm giữa và sát biên.
- Để người kiểm ở các nguồn cùng áp dụng hướng dẫn đo.
- So kết quả và tìm nguyên nhân nếu có chênh lệch.
- Chỉ chốt biểu mẫu sau khi cách hiểu đã thống nhất.
Tìm lỗi phương pháp trước khi tách nhóm cây
Khi kết quả giữa các nguồn lệch nhau, trước hết phải kiểm lại phương pháp. Nếu cùng một cây cho hai kết quả vì mốc đo hoặc trạng thái đo khác, hướng dẫn cần được làm rõ rồi đo lại. Chỉ khi phương pháp đã thống nhất mà hình thái hoặc phân bố kích thước vẫn khác, dữ liệu đó mới được dùng để quyết định nghiệm thu chung hay tách thành nhóm riêng.
Gộp hoặc tách là quyết định nghiệm thu
Nghiệm thu gộp phù hợp khi các cây được đo theo cùng phương pháp, cùng khoảng chấp nhận và cùng mẫu so sánh. Nghiệm thu tách cần thiết khi một nhóm đã được chấp thuận với sai khác riêng hoặc dùng một mẫu riêng. Cây ngoài khoảng hoặc không đi qua dấu hiệu loại trừ không được nhập vào nhóm đạt chỉ vì nó đến từ nguồn đang thiếu số lượng.
| Kết luận | Điều kiện |
|---|---|
| Nghiệm thu gộp | Cùng phương pháp, khoảng chấp nhận và mẫu so sánh. |
| Nghiệm thu tách | Một nhóm có sai khác hoặc mẫu riêng đã được chấp thuận. |
| Kiểm lại | Kết quả lệch do mốc đo, trạng thái hoặc cách ghi chưa thống nhất. |
| Không nhập nhóm đạt | Cây ngoài khoảng hoặc có dấu hiệu loại trừ. |
SADECX cung cấp dữ liệu, bên mua duyệt chuẩn
SADECX có thể cung cấp số đo, ảnh mẫu và kết quả đối chiếu cây trong phạm vi nguồn được xác nhận. Bên mua cần duyệt cách đo, khoảng chấp nhận, mẫu so sánh và quyền xử lý trường hợp sát biên. Quyết định gộp hoặc tách khi nghiệm thu phải dựa trên tiêu chí đó, không dựa trên tên nguồn hay nhận xét cảm tính.